SPSiran

نشست تخصصی تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب با تأکید بر آموزه‌های حج ابراهیمی با حضور حجت الاسلام و المسلمین سید عبدالفتاح نواب نماینده ولی فقیه در امور حج و زیارت، دکتر سید محمد حسینی معاون بین الملل بعثه مقام معظم رهبری، دکتر محمد باقر خرمشاد رئیس انجمن جامعه شناسی سیاسی ایران و عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی و دکتر فواد ایزدی مدیر عامل مجمع بین المللی اساتید مسلمان دانشگاه ها و عضو هیئت علمی دانشگاه تهران و شماری از اندیشمندان و صاحبنظران در بعثه مقام معظم رهبری برگزار شد.

دکتر حسینی معاون محترم بین الملل بعثه مقام معظم رهبری در سخنانی با تسلیت ایام شهادت حضرت فاطمه زهرا(س)، و شهادت سردار سپهبد شهید سلیمانی با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب و نقش و جایگاه حج ابراهیمی در گسترش دکترین رهبری در ایجاد تمدن نوین اسلامی گفت: امروز ما در جهان اسلام، اجتماعات اسلامی داریم که  به علت تنشها و تفرقه های موجود کلمه دقیق جامعه اسلامی را نمی توان به آن اطلاق کرد. حج نقش مهمی در ایجاد جامعه اسلامی و امت اسلامی ایفا می‌کند چرا که در جامعه اسلامی باید هویت مشخص پیوستاری  و یکپارچگی با مرزهای مشخص داشته باشد.

وی با طرح این پرسش که چگونه می توان از اجتماعات متفرق امروز به جامعه اسلامی گذر کرد گفت: با توجه به این  که باید هنجارهای مشترکی وجود داشته باشد تا هویت مشترک با مرزهای عقیدتی مشترک بین مسلمانان ایجاد شود حج می تواند در هنجارسازی و تمرکز بر اشتراکات  بین مسلمانان و بویژه نخبگان جهان سلام نقش اساسی و بایسته داشته باشد زیرا حج غایت مشاهده هنجارهای مشترک و همزیستی بین مسلمانان است. در حج همه مسلمانان با یک کتاب، قبله و مراسم مشترک به سوی یک هدف مشترک حرکت می‌کنند که می تواند الگویی برای تحقق ایجاد جامعه اسلامی و تمدن اسلامی باشد.  رسیدن به منافع مشترک یکی از موارد مهم رسیدن به جامعه مشترک است و اگر مسلمانان روزی این اشتراک را پیدا کنند و این حس مشترک ایجاد شود بیش از یک و نیم میلیارد جمعیت مسلمانان می تواند تحقق بخش جامعه آرمانی و تمدن اسلامی باشد.

حجت الاسلام و المسلمین نواب نماینده محترم ولی فقیه و سرپرست حجاج ایرانی با اشاره به پنج گام و مرحله تشکیل تمدن نوین اسلامی از نگاه مقام معظم رهبری با بیان این که اوج تمدن اسلامی از معارف دینی بود گفت این طور نیست که همه گامهای تشکیل تمدن نوین اسلامی همزمان و هماهنگ صورت گیرد و ممکن است تقدم و تاخری وجود داشته باشد. توصیه های مقام معظم رهبری در بیانیه گام دوم به علم و پژوهش ، معنویت و اخلاق، اقتصاد، عدالت، مبارزه با فساد، استقلال و آزادی، سبک زندگی در واقع توصیه به مولفه هایی است که همگی در حج جمع شده است. فقط در حج ابراهیمی آموزش مناسک وجود دارد و پیامبر مکرم اسلام در یوم الترویه در مکه ندا می داند افراد جمع شوند و ایشان به آنها مناسک را آموزش دهند. همه مناسک حج مملو از یاد و ذکر خداست اما باز هم می فرماید  فَإِذَا قَضَیْتُمْ مَنَاسِکَکُمْ فَاذْکُرُوا اللَّهَ کَذِکْرِکُمْ آبَاءَکُمْ أَوْ أَشَدَّ ذِکْرًا ؛ یا در جای دیگر می فرماید وَیَذْکُرُوا اسْمَ اللَّهِ فِی أَیَّامٍ مَّعْلُومَاتٍ عَلَىٰ مَا رَزَقَهُم مِّن بَهِیمَهِ الْأَنْعَامِ ۖ؛ بنابراین حج مشحون از معنویت و اخلاق است. در حج اصل عبادت است اما اقتصاد هم در پرتو آن مطرح می شود. وَأَذِّن فِی النّاسِ بِالحَجِّ یَأتوکَ رِجالًا وَعَلىٰ کُلِّ ضامِرٍ یَأتینَ مِن کُلِّ فَجٍّ عَمیقٍ،  یا آیه لِیَشهَدوا مَنافِعَ لَهُم وَ … منظور منافع اعم از منافع دنیایی و منافع آخرتی است.  یا در آیه  لَیْسَ عَلَیْکُمْ جُنَاحٌ أَنْ تَبْتَغُوا فَضْلًا مِنْ رَبِّکُمْ؛  فَإِذَا أَفَضْتُمْ مِنْ عَرَفَاتٍ فَاذْکُرُوا اللَّهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ مسئله اقتصاد و کار اقتصادی برای به جاآوردن خوب حج،  و موضوع عدالت نیز فراموش نشده است. 

دکتر محمد باقر خرمشاد رئیس انجمن علمی جامعه شناسی سیاسی ایران در ادامه این نشست هم اندیشی به جایگاه تمدن نوین اسلامی در بیانیه گام دوم انقلاب پرداخت و در آغاز به این بخش از بیانیه گام دوم انقلاب اشاره کرد: «انقلاب پرشکوه ملت ایران که بزرگترین و مردمی‌ترین انقلاب عصر جدید است، تنها انقلابی است که یک چله‌ی پُرافتخار را بدون خیانت به آرمانهایش پشت سر نهاده و در برابر همه ی وسوسه‌هایی که غیرقابل مقاومت به نظر میرسیدند، از کرامت خود و اصالت شعارهایش صیانت کرده و اینک وارد دوّمین مرحله ی خودسازی و جامعه پردازی و تمّدن سازی شده است». دکتر خرمشاد گفت این بخش از بیانیه نشان می دهد انقلاب اسلامی از اول جامعه ساز و خودساز بوده و اینک وارد مرحله دوم شده است. سپس به بخش دیگری از بیانیه اشاره کرد: «عزیزان…دهه‌های آینده دهه های شما است و شمایید که باید کارآزموده و پُرانگیزه از انقلاب خود حراست کنید و آن را هر چه بیشتر به آرمان بزرگش که ایجاد تمدّن نوین اسلامی و آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی ارواحنافداه است، نزدیک کنید.»

دکتر خرمشاد با اشاره به این بخش تأکید کرد که در این بخش از بیانیه ایجاد تمدن نوین اسلامی هدف اصلی بیانیه در این بخش عنوان شده است اما آیا این ایجاد تمدن هدف غایی است؟ خیر، آمادگی برای طلوع خورشید ولایت عظمی که تمدن معنوی به شمار می رود  هدف نهایی است. تمدنی در نهایت کمال که حضرت حجت علیه السلام خواهد آورد. اگر تمدن را در اجزایی چون ایدئولوژی، معماری، هنر، علم ، زبان و .. بدانیم در زمان حضرت حجت همه اینها در کمال است وبنابراین مقدمه ای برای تمدن مهدوی است.

این استاد دانشگاه با اشاره به نگاههای صاحب نظران به انتظار به صورت انتظار مثبت و منفی و انتظار مخرب و سازنده بر لزوم تبیین انتظار تمدن ساز در شرایط کنونی سخن گفت وگفت انتظار تمدن ساز مقابل انتظار تمدن سوز است و در واقع شیعه واقعی کسی است که به روند تمدن سازی در انقلاب اسلامی کمک کند و مقدمه ای باشد برای تمدن معنوی. در زمان پهلوی اشاره به انتظار سازنده و مخرب (دیدگاه شهید مطهری) بود که به پیروزی انقلاب منجر شد اما حال که انقلاب پیروز شده  انتظار می رود انتظار تمدن ساز باشد و هفت توصیه رهبری درواقع هفت مولفه تمدن سازی است که اگر محقق شوند تمدن اسلامی تشکیل خواهد شد. تمدن نوین یعنی روزآمد شده تمدن اسلامی با پویایی بیشتر. تمدن اسلامی ۵۰۰ سال تمدن غالب بر جهان بشری بوده است. در زمانی که سرزمینها در بربریت به سر می بردند حکومتها تحت زعامت مسلمانان بوده است.

دکتر خرمشاد یکی از مولفه های اثرگذار قدرت در نظام بین الملل این است که پس از فروپاشی دو قطبی جهان وارد مرحله چند قطبی و چند تمدنی شده است.  ترامپ دستور ترور یک فرمانده ایرانی را در کشور دیگری می دهد چون نظام بین المللی وجود ندارد. در نظم چند قطبی چند تمدنی، تمدن اسلامی یکی از تمدن ها به شمار می رود. تمدن اسلامی آینده ای هم دارد که وعده اسلام برای پایان تاریخ و مجموعه آیات و روایات مبنی بر این که آینده از آن متقین و مستضعفین است حکایت از این آینده دارد. در واقع با آمدن این تمدن تاریخ بشر به انتها خواهد رسید. شاید بتوان گفت پیامبر اسلام دوباره وعده تمدن اسلامی را داد یکی هنگام کندن خندق در جنگ احزاب و …..  تمدن غرب ریزه خوار تمدن اسلامی بوده است اما دستیابی به ماشین، جهشی در تمدن غربی ها ست. خصوصا با ا ما ایران ها ستیز دارند چون می دانند ایران قابلیت تمدن سازی دارد. همه ملتها این قابلیتها را ندارد. در ما ظرفیت خیزش تمدنی می بینند. خیزش تمدنی در ایران ممکن است. هیچ تمدنی بدون فشار شکل نگرفته است.

پیامبر یک بار دیگر وعده تمدن را داد که وعده تمدن مهدوی آخرالزمان است. مراجعه کنید به آیات و روایات. در این میان انقلاب اسلامی با هم  اتفاقها با امام و شاگرد امام، ایستگاه تاریخی تمدنی میان این دو پدیدهو. به همین جهت است که انقلاب اسلامی هم وعده بازسازی و احیای تمدن گذشته را می دهد و همین طور به مقدمه سازی رسیدن به تمدن آخرالزمانی نهایی یعنی تمدن مهدوی وعده می دهد. انشان شیعی امروز انتظار فعال دارد نه منفعل. سلبی نیست بیشتر ایجابی است. بنابراین تمدن اسلامی راهبردی برای امروز و فردای جمهوری اسلامی در داخل و همین طور برای امروز و فردای جهان اسلام می شود.تنها چیزی که می تواند به دین اسلام قدرت و وحدت بدهد همین تمدن نوین اسلامی است.   جمهوری اسلامی تمدن نوین را در راهبرد در سیاست خارجی مبنا قرار دهد. اما تمدن نوین اسلامی چیست؟ تمدن نوین اسلامی، احیا و بازسازی و بازپروری تمدن اسلامی در روزگار امروز حداقل برای افقی ۴۰ تا ۵۰ ساله است به گونه ای که در انتهای چهل ساله دوم باید به جایی برسیم که تمدن محقق شده باشد و حوزه‌های مختلف با لهام از آموزه های دینی توسط مسلمانان و بر پایه اسلام بازسازی شود. دکتر خرمشاد در ادامه سخنان خود به بخشی از کتاب تمدنها و بازسازی جهانی اثر هانتینگتون اشاره کرد و به نقل از نویسنده گفت: (( در جهان جدید « سیاست های محلی» سیاست های بومی است و « سیاست های جهانی» سیاست های تمدن هاست. تمدن ها جایگزین ابرقدرت ها شده اند. در شرایط جدید « مهم ترین طبقه بندی کشورها، دیگر سه بلوک جنگ سرد نیست، بلکه هفت یا هشت تمدن اصلی جهان خواهد بود. این تمدن های اصلی دوره معاصر» عبارت اند از « تمدن سینیک یا چینی، تمدن ژاپنی، تمدن هند، تمدن اسلامی، تمدن ارتدوکس، تمدن آمریکای لاتین، تمدن غربی و تمدن آفریقایی. در این جهان چند تمدنی« جوامع اسلامی وکنفسیوسی تلاش می کنند قدرت نظامی واقتصادی خود را گسترش دهند و در برابر غرب مقاومت کنند. در این فضای « احیای فرهنگ های غیر غربی» یکی از نکات قابل توجه و مهم عبارت است از این که « احیای اسلام و اسلام گرایی هدف اصلی در جوامع اسلامی است.» چرا که اساساً « روند جهانی بومی گرایی نمایانگر احیای مذهب است. نکته قابل اهتمام دیگر در این فضا احیای اسلام و اسلام گرایی است که «‌جنبش های اسلامی در تجدید حیات مذهب، مخالف شهرنشینی، صنعتی شدن، مدرنیسم، سرمایه داری، علم و تکنولوژی است زیرا علم و تکنولوژی تغییرات اجتناب ناپذیری در سبک و روش زندگی به وجود می آورند. امروزه بحث بر سر این است که نه ناسیونالیسم ونه سوسیالیسم، پیشینه ای در جهان اسلام به وجود نیاورده‌اند. یک اسلام پاک و منزه می تواند زمینه حساس در جهان معاصر داشته باشد. مذهب، باتوسعه و پیشرفت در تضاد نیست.  در حالی که آسیایی ها بر توسعه اقتصادی خود تأکید می کنند مسلمانان به گونه ای چشمگیر به سوی هویت اسلامی تأکید دارند که اسلام راه حل است. احیای اسلامی، تلاشی برای یافتن راه حل نه در ایدئولوژی غربی، بلکه اسلام مدرن است که فرهنگ غربی را رد می کند وتعهد به اسلام را راهکار زندگی در جهان مدرن می داند. اسلام فقط یک مذهب نیست، بلکه یک راه زندگی است.))  پس امروز تمدن اسلامی یک واقعیت و یک بلوک است.

دکتر خرمشاد سپس با قرائت مطالبی از کتاب معرفت جاودان سید حسین نصرگفت بر اساس دیدگاه نصر، در مقابل انحصارطلبی، تمامیت‌خواهی و سلطه تمدن غرب اولین تمدنی که دوباره خواست خودش را به‌عنوان تمدن نشان بدهد تمدن اسلامی بود. بعد از جنگ جهانی دوم به‌تدریج این افکار شروع شد. تحولات پنجاه سال اخیر نشان داده است تمدن اسلامی در احیای فکر، هنر و اندیشه اسلامی و احیای ساخت‌های اجتماعی و سیاسی قدم‌هایی برداشته اما کاملا موفق نبوده است . (اکنون رهبری می خواهد این ها را برنامه مند کند)  اما همین امر و اینکه ممالک اسلامی نوعی آگاهی از تمدن اسلامی دارند، باعث به‌وجود آمدن لبه‌های خونین شده است)). عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبایی سپس با اشاره به تجمع کشورهای اسلامی در مالزی و ایجاد دانشگاه ابن خلدون در ترکیه گفت نه تنها تمدن اندیشی در جهان اسلام شروع شده  که در حال گسترش نیز هست که از جمله می توان به  دیدگاه آقای راشد الغنوشی از تونس در جهان اسلام اشاره کرد. در جهان نیز تمدن اندیشی در حال پیدا کردن جای خود است. برای مثال امانوئل مکرون رئیس جمهور فرانسه در سخنرانی تابستان خود در اروپا از این می گوید که نقش اروپا در جهان جدید چیست و با نقد هژمونی امریکا  از تمدن اروپایی یاد می کند. وی همچنین از دیدگاه یک استاد تمام چینی گفت که از تفکر چین باستان و قدرت چین مدرن سخن گفته است وبر اساس چین باستان در حال نظریه پردازی  درباره تمدن نوین چین است.

دکتر خرمشاد با تأکید بر تمدن اندیش بودن جهان بار دیگر  نظریه مقام معظم رهبری را درباره تمدن نوین اسلامی مطرح کرد و گفت در حوزه داخل برای ایجاد و شکل گیری تمدن نوین لازم است توان کشور در این حوزه متمرکز شود و در حوزه خارج در جهان اسلام برای احیای تمدن کهن اسلامی در قالبی جدید و با شکل دهی جدید به تمدن نوین اسلامی ، باید دیپلماسی ما متمرکز بر این موضوع شود.

وی در پایان با اشاره به جایگاه و نقش حج در ترویج  این نظریه گفت با صحبت کردن با مسلمانان درباره تمدن نوین اسلامی و ویژگی های آن در موسم حج می توان آن را به گفتمان و رویکردی مطالبه گرانه در جهان اسلامی تبدیل کرد تا به هم افزایی  کشورهای مسلمانان بینجامد و در بین روشنفکران جهان اسلام عطش ایجاد کند.  وی افزود: باید تمدن نوین اسلامی در تعامل بین کشورها وبرای از بین بردن اختلاف بین آنها غالب شود و با ترویج تمدن نوین اسلامی در صحبت ها و سخنرانی ها به عنوان تمدن نوین مسلمانان آن را به مطالبه عمومی تبدیل و در صحنه بین المللی فضایی برای شکل گیری این تمدن ایجاد کرد.

دکتر فواد ایزدی مدیرعامل مجمع بین المللی اساتید مسلمان دانشگاهها با اشاره به بیانیه گام دوم انقلاب هم گفت: در این بیانیه جمله ای هست که می گوید «انقلاب ملّت ایران، جهان دو قطبی آن روز را به جهان سه قطبی تبدیل کرد و سپس با سقوط و حذف شوروی و اقمارش و پدید آمدن قطبهای جدید قدرت، تقابل دوگانه‌ی جدید «اسلام و استکبار» پدیده‌ی برجسته‌ی جهان معاصر و کانون توجّه جهانیان شد.» در واقع آمریکا قطب دوم بود و شوروی قطب دیگر.

این استاد دانشگاه به مقابله و دشمنی برخی کشورهای عضو تمدنهای دیگر با جمهوری اسلامی  وموانع شکل گیری تمدن نوین اسلامی اشاره کرد و گفت تمدن غرب این احساس را دارد که تمدن اسلامی رقیب و حتی دشمن آن است. این تقابل چند سال گذشته نیست و سابقه طولانی دارد که تقابل ۵۰۰ ساله ایران و غرب و تجربه حضور پرتغالی ها در ایران نمونه آن است.

وی سپس با اشاره به خدمات سردار سپهبد شهید حاج قاسم سلیمانی گفت: دشمن معتقد است سردار سلیمانی با شبکه سازی در منطقه نفوذ کرده است پس باید دستور قتلش را صادر کنیم؛ هر چند آمریکا نماینده تمدن غرب نیست اما با کشوری با چنین عقبه باید چه کنیم؟ ما در واقع با مجموعه ای در دنیا مواجهیم که مخالف گام تمدنی هستند.

دکتر ایزدی سپس از رابطه ایران و آمریکا و دو دیدگاه تعامل و مذاکره با آمریکا و مقاومت مقابل آن سخن گفت و افزود برخی معتقدند اگر مذاکره شود فشارها علیه ایران کاهش می یابد و می توان با این کاهش فشار امکان داد کشور کمی نفس بکشید و بعد دوباره مقابل آن ایستاد. اما رویدادهای چند سال اخیر هسته ای ایران نشان داد که واقعیت چیز دیگری است و مذاکره مشکل را افزایش می دهد. نمونه آن تحریمهای پس از برجام است که از تحریم های پیش از برجام شدیدتر است و همچنین توانمندی هسته ای پیش از برجام که بسیار قوی تر از توانمندی پس از برجام است. ما باید متوجه باشیم ناراحتی طرف مقابل از چیست؟ در عراق دولتی هست که بعد از اشغال آمریکایی ها و سرنگونی صدام روی کار آمد. این کشور موشک بالستیک ندارد و غالباً اسلحه هایی دارد که خریداری کرده است. در حوزه نفوذ منطقه ای هم تقریبا صفر است. ولی وقتی پارلمان عراق رای به خروج امریکا از عراق داد ترامپ اعلام کرد اگر این تهدید عملیاتی شود تحریمهای غیرقابل مقایسه ای با تحریمهای ایران را علیه عراق وضع خواهیم کرد.

مدیر عامل مجمع بین المللی اساتید مسلمان دانشگاه‌ها با اشاره به قدرتهای ذاتی و اکتسابی مانند نفت و موشک گفت: اگر کشوری ظرفیت ذاتی داشته باشد باید به سلطه آمریکا تمکین کند و گرنه باید آن حکومت عوض شود. بنابراین می توان نتیجه گرفت که ایجاد تمدن نوین اسلامی به این آسانی نیست و دولت های مخالف مانع ایجاد می کنند و باید دید چگونه می توان در این باره به اجماع رسید.

دکتر ایزدی در پایان گفت مشکل غرب این است که تمدن نوین اسلامی در ایران عقبه علمی هم دارد. ایران می خواهد به کشوری تبدیل شود که با تمدن  غربی مقابله کند…. در واقع مشکلات این دو تمدن با هم حل شدنی نیست تمدن ما تمدن علاقه مند به گفت و گوست و تا این خوف نسبت به تمدن غرب حل نشود مشکلات حل نخواهد شد.

در ادامه این نشست هم اندیشی در بخش پرسش و پاسخ یکی از استادان شرکت کننده به الگوی اسلامی ایرانی پیشرفت به عنوان یکی از الگوهای مهم ذیل تمدن نوین اسلامی اشاره کرد و گفت باید در حج این موضوع را تبلیغ کرد که تمدن نوین اسلامی به معنای تشکیل قطب و اتحاد جهان اسلام است و نمونه بارز آن سردار سلیمانی بود که ذیل مجموعه تحت مسئولیتش مذاهب و قوم‌های مختلف گردآمده بودند و در کشورهای مختلف مانند عراق، ترکیه ، سوریه… و کل جهان از منافعش بهره برد.

سپس یکی دیگر از شرکت کنندگان پیشنهاد برگزاری نشستهای تخصصی را با حضور حجاج متخصص در حوزه هایی چون حقوق در موسم حج ارائه کرد. در ادامه یکی از اساتید شرکت کننده پیشنهاد کرد نظریه عرفان اسلامی در حج ترویج و گسترش داده شود و با اشاره به موضوع موانع تمدن سازی گفت: باید موانع تمدن سازی و تمدن اندیشی با ابزارهای علمی و تخصصی پاسخ داده شود. همچنین یکی از حضار بر لزوم بسط تفکر انقلابی رهبر معظم انقلاب و یکی دیگر از شرکت کنندگان بر لزوم توجه به حوزه فلسفه و جمع کردن فیلسوفان جهان اسلامی به عنوان دستور کار بعثه مقام معظم رهبری تأکید کرد که دکتر حسینی معاون بعثه به تشکیل کمیته عقیدتی در قم با حضور آیت الله بوشهری و آیت الله مروی و موضوع استفاده از ظرفیت عرفان و فلسفه اشاره کرد و گفت قرار است در حج امسال گروهی با مدیریت آقای ضیایی در این موضوع شروع به کار کند.

جلسه با جمع بندی آقای دکتر اسلامی و درخواست از استادان محترم برای مشارکت در این نشست ها پایان یافت و سپس نماز جماعت مغرب و عشا به امامت حجه الاسلام و المسلمین نواب نماینده محترم ولی فقیه در امور حج و زیارت در نمازخانه سازمان برگزارشد.

مدیر On ژانویه - 14 - 2020

موضوعات

آخرین رویدادها

برچسب ها

مطالب مرتبط

  • No related posts found

نظرات بسته است

  • RSS
  • Delicious
  • Digg
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Youtube

کتاب آموزش

کتاب آموزش مکس کیودا MAXQDA در این کتاب که توسط انتشارات ...

همایش ملی م

همایش ملی معماری مکتب امنیت در جمهوری اسلامی ایران و ...

همایش ملی چ

همایش ملی چشم انداز علوم نوین اسلامی ایرانی، سیاست و ...

کتاب جهانی

کتاب جهانی شدن و اخلاق سیاسی ریچارد بی دی و جوزف ...

کارگاه آمو

کارگاه آموزشی پیشرفته تحلیل داده های کیفی با نرم افزار ...

همکاران انجمن