SPSiran

معرفی کتاب جستاری در جامعه شناسی سیاسی ایران (انقلاب اسلامی و سرمایه اجتماعی در ایران)


نوشته دکتر عباسعلی رهبر (عضو هیئت علمی دانشگاه علامه طباطبائی) و فاطمه حیدری
این کتاب با همکاری انجمن جامعه شناسی سیاسی ایران در نشر سرو اندیشه منتشر شده است. داوری کتاب نیز برعهده ی دکتر علی مرشدی زاد، دانشیار علوم سیاسی دانشگاه شاهد و عضو انجمن جامعه شناسی سیاسی ایران بوده است.


عبارت سرمایه اجتماعی واژه ای است کهن دارای ریشه و باور فرهنگی، از سویی گفتمانی است جدید بر پایه ارزش های اجتماعی و تأثیر آن در جامعه و تعامل گروه های اجتماعی که در چند دهه اخیر مورد مطالعه دانشمندان علوم اجتماعی قرار گرفته و علمی تبیین شده است. سودمندی مطالعات جامعه شناسان برای دانشمندان علم اقتصاد و سپس نظریه پردازان علوم سیاسی موجب گردید که این مفهوم وارد اقتصاد و علم سیاست گردد. سرمایه در علم اقتصاد مبین اعتباری است که دارای مالک شخصی، تعاونی و یا ملی است ولی سرمایه اجتماعی در علم سیاست فاقد مالکیت شخصی است، اعتماد و اعتباری است که به جامعه تعلق داشته و همه افراد، گروه های ذیربط از آن ارزش ها بهره می گیرند و چون در تعامل بین افراد، گروه ها و جامعه کاربرد دارد، لذا قابل بررسی درعلم سیاست می باشد، واز این منظر دریچه تازه ای را در تحلیل و علت یابی مسائل اجتماعی و سیاسی گشوده است.
انقلاب اسلامی به موجب تزلزلی که در اعتماد به شاخص های تعیین کننده نقش های اجتماعی، سیاسی و اقتصادی نیروها به وجود آورد، از یک سو و همچنین به علت بی اعتبار بودن متغیرهای متزلزل ساز در رژیم پیشین از سوی دیگر، زمینه ورود مرم را فراهم ساخت و نیروها را فارغ از تقیدات سابق در قالب کلیتی نه به نام اقلیت، بلکه اکثریت حاضر در صحنه مبارزه با رژیم استبدادی شاهنشاهی بود که الگوهای خود را از اسلام و خصوصاً از کربلا و واقعه عظیم و تاریخ ساز عاشورا برمی گرفت. انقلاب اسلامی با مبانی ارزشمند معمار بزرگ و فقید آن امام خمینی، با شرایط پیچیده سیاسی، اجتماعی، اقتصادی و فرهنگی و مذهبی زمان خود سامان گرفت. با پیروزی انقلاب اسلامی و آغاز تغییرات و تحولات گسترده در ساخت های سیاسی و اقتصادی میزان مشارکت مردم و اعتماد دولت و مردم به شدت افزایش یافت.
به عبارت دیگر می توان یکی از نتایج بزرگ پیروزی انقلاب را که خود بر اساس سرمایه اجتماعی شکل گرفت، تقویت سرمایه اجتماعی در عرصه سیاسی، اقتصادی، اجتماعی و فرهنگی کشور دانست. نمودها و مصادیق سرمایه اجتماعی در هر جامعه ای قابل تبیین و مشاهده است.
در بخش اول این کتاب، به مفاهیم و مبانی تئوریک سرمایه اجتماعی و در بخش دوم به مؤلفه های بنیادین ارزشی و حقوقی انقلاب اسلامی پرداخته شده است. در بخش بعدی نیز رابطه انقلاب اسلامی و سرمایه اجتماعی مورد بررسی قرار گرفته است و در نهایت روش ها و سازو کارهای حفظ، بازسازی و ارتقاء سرمایه اجتماعی در انقلاب اسلامی بیان شده است.
سوالاتی که در این کتاب مطرح می شوند عبارت است از اینکه مؤلفه های بنیادین انقلاب اسلامی چه تأثیری بر سرمایه اجتماعی در جمهوری اسلامی ایران داشته است؟ مؤلفه های سرمایه اجتماعی در دیدگاه غربی چیست؟ مؤلفه های سرمایه اجتماعی در دیدگاه ایرانی – اسلامی چیست؟ سرچشمه های سرمایه اجتماعی در انقلاب اسلامی چگونه بوده است؟ و ارتقاء سرمایه اجتماعی در انقلاب اسلامی با چه الگویی قابل تبیین است؟
در پاسخ به این سؤالات می توان این فرضیه را مطرح نمود که انقلاب اسلامی با تأکید بر استقلال، آزادی، جمهوریت و اسلامیت، قانون اساسی و ایجاد نهادهای انقلابی باعث ارتقاء مشارکت سیاسی، مشارکت مذهبی، پیوندهای اجتماعی، اعتماد و انسجام اجتماعی شده است.

مدیر On مارس - 21 - 2021

نظرات بسته است

  • RSS
  • Delicious
  • Digg
  • Facebook
  • Twitter
  • Linkedin
  • Youtube

اولین همای

اولین همایش ترسیم چشم انداز جمهوری اسلامی ایران ۱۴۵۰ کمیته چشم ...

وبینار تخص

وبینار تخصصی درآمدی آسیب شناسانه: دولت‌های جمهوری اسلامی؛ فرهنگ، سیاست ...

کارگاه آین

کارگاه آینده پژوهی مبانی، قلمرو، روش و مفهوم شناسی همراه ...

وبینار تخص

وبینار تخصصی سطوح و مقیاس‌های هیدروپلیتیک ایران؛ تهدیدات بیرونی و ...

وبینار بای

وبینار بایسته‌های قانونی در انتخابات ریاست جمهوری ایران انجمن علمی جامعه ...

همکاران انجمن